Cotton Club ireki zen egunetan elur asko egin zuen Chicagon. Atezainari eskuak hoztu egiten zitzaizkion jendea Pacard gorri eta Cadillac beltzetatik jaisten zen bitartean, baina ingurura husmeatzera etortzen ziren beltz eta eskaleak jotzen berotzen zituen. Dan Milos sartzen hasi zenean bultzada bat sentitu zuen, eta ondoren atezainak muturreko bat emateko keinua egin zion. Dan Milosek eskumuturretik heldu zion, oso gogor, eta ez zuen begirada jaitsi.

—Ni pianista naiz.
—Barkatu —erantzun zion atezainak.
—Eta batzuetan badakit boxeadorea izaten!
—Barkatu, baina musikariek atzetik sartu behar duzue.

Dan Milosek beti nahi izan zuen, King Oliver eta bere hogeita bost laguneko banda entzun zuenetik, jazz talde batean jotzea. Baina toki guztietan berdina esaten zioten, berea ez zela jotzea, berarena laztantzea zela, laztantzea erritmorik gabeko behatz luze eta beltz haiekin, eta tristeegia eta nostalgikoegia zela Delahave haiekin, eta tristeegia eta nostalgikoegia zela Delahave haietatik jaisten zen jende fribolo haren gustuak asetzeko, eta Dan Milosek Rosse gogoratzen zuen, hamalau urte, trentza ezkerraldera eroria eta bihotza beti irekia Dan Milosentzat bazen behintzat, eta etxe txiki hartan pianoa ikasten, eta Rosse arratsalde osoa berari begira, gainontzeko mutilen pikardiei arretarik ez, eta Dan Milos ez ikusiarena egiten, baina zeharka Rosse begiratzen, eta bizitzan lehenengo aldiz maitasunaren antzeko hura sentitzen. Eta nola esplikatu haiei beti Rossentzat jotzen zuela, nahiz eta hamabost urte haietatik Rosse ez zitzaion gehiago inoiz begira gelditu, eta nola esplikatu haiei bizitza guztia bizitzari atzera egiteko manibelaren bila bota zuela eta manibela hori existitzen ez dela jakin zuenerako berandutu egin zitzaiola, zahartu egin zela Rosse maitatzeko zuen era bakarrera itzuliz behin eta berriro, pianoa jotzen behin eta berriro bakarrik, gau hartan Capone hiltzeko Cotton Clubera sartu zen arte.

Pako Aristi, “Pianistari tira”,
Susa 18, 1986ko uztailean

Thelonius Monk pianoa jotzen

Harlemgo-Cotton-Club-famatua